คัดแยกขยะ จากต้นทาง เริ่มที่บ้านท่าน

          คัดแยกขยะวันนี้ จากต้นทาง เริ่มที่บ้านของท่าน

     ......................................................................

                               สุดคนึง อาจชอบการ (ผู้ประมวล)

  สืบเนื่องจากปัจจุบัน ปัญหาเกี่ยวกับขยะมูลฝอย นับเป็นมลพิษที่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อมทั้งทางตรงและทางอ้อม จึงเป็นเรื่องเร่งด่วนที่ทุกคนต้องร่วมมือร่วมใจกับการจัดการขยะ โดยการลด คัดแยก และนำขยะมูลฝอยกลับมาใช้ประโยชน์ให้มากที่สุด อันจะส่งผลต่อปริมาณขยะมูลฝอยของประเทศไทยในภาพรวมให้ลดลงได้

นโยบายรัฐบาล ได้ให้ความสำคัญ จึงกำหนดไว้ในกรอบยุทธศาตร์ชาติ 20 ปี ( พ.ศ. 2561-2580) ตามวิสัยทัศน์ยุทธศาตร์ชาติ คือ มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ในยุทธศาสตร์ที่ 5 ยุทธศาสตร์การสร้างความเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม มีเป้าหมาย คือ การพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) โดย การสร้างคุณภาพสิ่งแวดล้อมที่ดี ลดมลพิษ และลดผลกระทบต่อคุณภาพประชาชนและระบบนิเวศ

ในปัจจุบันประเทศไทยมีขยะที่เกิดขึ้นในแต่ละปีมากกว่า 26 ล้านตัน ในจำนวนนี้ส่วนใหญ่ถูกนำไปเข้าสู่กระบวนการฝังกลบหรือโดยวิธีการเผา ซึ่งวิธีการดังกล่าวถึงแม้จะเป็นวิธีที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย แต่ไม่ได้เป็นแนวทางที่สามารถลดปัญหาขยะได้อย่างแท้จริง เพราะจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อสิ่งแวดล้อมทั้งทางบก ทางน้ำและทำให้เกิดสารพิษปนเปื้อนในอากาศอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่เราสามารถหาทางออกให้กับปัญหาเหล่านี้ได้เพียงแค่ทุกคนบนโลกช่วยกันลดปริมาณขยะลงให้เหลือน้อยที่สุดก็เพียงพอที่จะทำให้โลกนี้น่าอยู่มากขึ้น 

  แนวคิดสำหรับของเสียเหลือศูนย์ หรือ Zero waste  เป็นปรัชญาที่ส่งเสริมการหมุนเวียนทรัพยากรให้กลับมาใช้ใหม่เพื่อเป็นการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุดและเป็นการลดปริมาณของเสียที่เกิดขึ้นให้เหลือน้อยลง อีกทั้งเพื่อลดปัญหามลพิษต่างๆจากการกำจัดของเสียโดยวิธีการฝังกลบและ/หรือเตาเผาอีกด้วย เพราะในปัจจุบันมีข้อจำกัดด้านพื้นที่สำหรับกำจัดของเสียและวิธีการควบคุมมลพิษด้านกลิ่นและไอระเหยที่ต้องมีค่าใช้จ่ายการลงทุนที่ค่อนข้างสูง และเกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมตามมาอย่างมหาศาล

หลักการของ Zero Waste

มนุษย์ตัวเล็กๆอย่างเราก็สามารถผลักดันสังคมให้ก้าวไปสู่สังคม Zero Waste Society ได้ง่ายๆเพียงใช้หลักการที่เรียกว่า 1A 3R ซึ่งประกอบด้วย

  Avoid หลีกเลี่ยงการใช้วัสดุที่ก่อให้เกิดขยะที่ยากต่อการกำจัด

      Reduce ลดการซื้อ การใช้วัสดุที่ก่อให้เกิดขยะ

       Reuse นำวัสดุที่ผ่านการใช้งานแล้วนำกลับมาใช้งานใหม่

    Recycle นำวัสดุเหลือใช้มาแปรรูปเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ จริงๆแล้ววิธีการ 1A 3R ไม่ใช่วิธีที่ไกลตัวเกินไป แท้ที่จริงแล้วเป็นเรื่องที่ทำง่ายๆในชีวิตประจำวัน ซึ่งเราอาจไม่ต้องรีบร้อนทำทีเดียวทุกวิธี แต่สามารถที่จะเริ่มทำทีละอย่างจากง่ายไปยาก โดยเรามีตัวอย่าง 10 วิธีง่ายๆเพื่อจะสร้างสังคม Zero Waste ให้เป็นจริงได้

10 วิธีอยู่อย่างไร ให้ก้าวสู่สังคม Zero Waste ได้แก่

1. ใช้ผ้าเช็ดหน้าแทนกระดาษทิชชู่
2. คิดก่อนซื้อ
3. ปฏิเสธถุงพลาสติก
4. ใช้ปิ่นโตหรือกล่องพลาสติกห่อข้าวแทนกล่องโฟม
5. ใช้กระดาษ 2 หน้า
6. ทานอาหารให้หมดจาน
7. เสื้อผ้ามือสอง
8. แยกขยะ
9. ทานอาหารที่ร้านแทนการห่อกลับบ้าน
10. ซ่อมแซมอุปกรณ์ของใช้ในบ้าน

การลดและการคัดแยกขยะจากครัวเรือน

 สู่โรงเรียนและชุมชน

         

  

  

วิธีช่วยลดปริมาณขยะได้ด้วยแนวคิด 5R

R1 (Reduce)

เป็นการลดปริมาณขยะที่อาจเกิดขึ้น เช่น การลดปริมาณการใช้บรรจุภัณฑ์ โดยเลือกใช้สินค้าที่บรรจุ ในบรรจุภัณฑ์ขนาดใหญ่แทนขนาดเล็กการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีความเป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด

R2 (Reuse)

เป็นการนำมาใช้ใหม่หรือเป็นการใช้ซำ้ เช่น นำขวดกาแฟมาใส่น้าตาล การใช้กระดาษพิมพ์ทั้งสองหน้า ซึ่งเป็นการ พยายามใช้สิ่งของต่างๆ หลายๆ ครั้งก่อนที่จะทิ้งหรือเลือกใช้ของใหม่

R3 (Repair)

เป็นการนำมาแก้ไข นำวัสดุหรืออุปกรณ์ที่ชำรุดเสียหาย มาซ่อมใช้ใหม่ ก่อนที่จะทิ้งเป็นขยะ

R4 (Recycle)

การหมุนเวียนกลับมาใช้ นำขยะมาแปรรูป ตามกระบวนการของแต่ละประเภท เพื่อนำกลับมาใช้ใหม่

R5 (Reject)

การหลีกเลี่ยงการใช้วัสดุที่ทำลายยาก หรือวัสดุที่ใช้ครั้งเดียวทิ้ง เช่น โฟม ปฏิเสธการใช้ผลิตภัณฑ์ที่ ย่อยสลายยาก

(กรมควบคุมมลพิษ, ๒๕๕๐) 

จากหลักการ ที่มาความสำคัญของปัญหาขยะมูลฝอย และแนวคิดการคัดแยกขยะข้างต้น ทำให้ผู้ประมวล ได้เล็งเห็น ความสำคัญและตระหนักถึงความจำเป็นในการนำขั้นตอนวิธีการ การดำเนินการคัดแยกขยะอย่างง่ายลงสู่ผู้เรียน ผู้ปกครอง และชุมชนโดยการจัดทำโครงการขยะแลกไข่ในโรงเรียน คู่ขนานกับโครงการการลดปริมาณขยะในชุมชน คือโครงการขยะแลกไข่ของเทศบาลตำบลนาวง เพื่อเป็นการป้องกัน และแก้ปัญหาขยะอาจจะล้นโรงเรียนในอนาคต ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ให้ผู้เรียนได้รู้จัก การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าซึ่งเป็นกิจกรรมที่สามารถมองเห็นได้เด่นชัด ได้แก่ การรณรงค์ให้คัดแยกขยะ การเลือกและการวางแผนการจัดการขยะที่เหมาะสม ถึงแม้ว่าปัจจุบันเทคโนโลยีการกำจัดขยะมูลฝอยมีความก้าวหน้าอย่างยิ่ง และได้พัฒนาขึ้นถึงขั้นเป็น เทคนิคชั้นสูงแล้วก็ตาม แต่การลดปริมาณขยะและการนำขยะ รีไซเคิลกลับมาใช้ใหม่อย่างคุ้มค่า ถือได้ว่าเป็นกิจกรรมที่เป็นสิ่งที่จำเป็นจึงควรพิจารณาควบคู่กันไปด้วย อย่างไรก็ตามความสำเร็จของการคัดแยกขยะเพื่อหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่นี้ขึ้นอยู่กับจิตสำนึกของบุคคล ซึ่งเป็นผลพวงมาจากการให้การศึกษาอย่างถูกวิธี ซึ่งปัจจุบันการปลูกฝังจากเยาวชนเป็นความหวังหนึ่งที่ต้องสร้างให้เกิด ความตระหนัก ความเข้าใจ ในการคัดแยกขยะ เพื่อนำไปสู่การจัดการอย่างถูกต้องถูกวิธี ซึ่งกิจกรรมหนึ่งที่จะก่อให้เกิดความร่วมมือและพร้อมใจกันฝึกฝนอย่างใส่ใจ และเกิดประโยชน์โดยตรงและทันที นั่นก็คือส่งเสริมการจัดการขยะอย่างถูกสุขลักษณะในกลุ่มเด็กวัยเรียนและเยาวชน